ถอดรหัส 'สัญญาณลับ' ที่ทำให้มะเร็งตับอ่อนดื้อยา

28 ม.ค. 2569 11:14:32จำนวนผู้เข้าชม : 19 ครั้ง

ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียใช้คณิตศาสตร์ขั้นสูงค้นหาสาเหตุที่ทำให้มะเร็งตับอ่อนชนิด PDAC ดื้อยา ผ่านกระบวนการที่เรียกว่า Epithelial–Mesenchymal Transition (EMT) ซึ่งทำให้เซลล์มะเร็งเปลี่ยนรูปร่าง หลบหนี และขับยาเคมีบำบัดออกจากเซลล์


นักวิจัยใช้ทฤษฎีสารสนเทศ (information theory) วิเคราะห์สัญญาณระดับเซลล์ และพบว่าเอนไซม์ ERK เป็นตัวขับหลักของ EMT ขณะที่ JNK สามารถเข้ามาทำหน้าที่แทนเมื่อ ERK ถูกยับยั้ง การค้นพบนี้อธิบายว่าทำไมมะเร็งตับอ่อนจึงรักษายาก และเสนอแนวทางใหม่ในการใช้ยาหลายเป้าหมายร่วมกัน เพื่อลดการดื้อยา ซึ่งอาจช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยในอนาคต


ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งวิทยามองว่า การค้นพบบทบาทสำคัญของ ERK และ JNK ในกระบวนการ EMT ไม่เพียงช่วยอธิบายการดื้อยาของมะเร็งตับอ่อนเท่านั้น แต่ยังสะท้อนภาพรวมของวิวัฒนาการเซลล์มะเร็งที่ “ปรับตัวได้ตลอดเวลา” เซลล์ที่อยู่ในสภาวะกึ่งกลางระหว่าง epithelial และ mesenchymal ถูกมองว่าเป็นภัยเงียบ เพราะสามารถอยู่รอดจากการรักษาและกลับมาก่อโรคซ้ำได้ งานวิจัยนี้ช่วยยืนยันว่า ความหลากหลายของสถานะ EMT ภายในก้อนมะเร็งเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดพยากรณ์โรคที่สำคัญ


ในอนาคต ทีมวิจัยเสนอว่า การผสมผสาน ERK inhibitors เข้ากับเคมีบำบัดหรือยามุ่งเป้าอื่นๆ อาจช่วยลดการเกิด EMT และเพิ่มความไวต่อการรักษา อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือการออกแบบการรักษาที่สามารถจัดการกับความซับซ้อนของสัญญาณระดับเซลล์ได้โดยไม่เพิ่มผลข้างเคียงเกินจำเป็น


นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า การใช้แบบจำลองคณิตศาสตร์ร่วมกับ AI เพื่อทำนายพฤติกรรมของเซลล์มะเร็งในระดับรายบุคคล อาจเป็นก้าวสำคัญสู่การรักษามะเร็งตับอ่อนแบบแม่นยำ (precision oncology) ซึ่งเป็นความหวังใหม่ในโรคที่มีอัตราการรอดชีวิตต่ำที่สุดชนิดหนึ่งของโลก

 


ข้อมูลจาก : https://www.news-medical.net/news/20251105/Nerve-Injuries-Found-to-Affect-the-Entire-Immune-System-in-Unexpected-Ways.aspx