AI คาดการณ์การลุกลามของมะเร็งได้เกือบ 80%

---

AI ชื่อ MangroveGS สามารถถอดรหัส “โปรแกรมการแพร่กระจายมะเร็ง” คาดการณ์ลุกลามได้แม่นยำเกือบ 80% นักวิจัยสวิสค้นพบว่า การแพร่กระจายของมะเร็งไม่ใช่เรื่องสุ่ม แต่เป็นกระบวนการที่มีแบบแผนทางชีววิทยา จึงอาจพลิกโฉมการรักษาเฉพาะบุคคลในอนาคต

ทีมนักวิจัยจาก University of Geneva (UNIGE) เปิดเผยความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการทำความเข้าใจการแพร่กระจายของมะเร็ง โดยพบว่ากระบวนการดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่มอย่างที่เคยเชื่อ แต่เป็นไปตาม “โปรแกรมทางชีววิทยา” ที่สามารถตรวจจับและวิเคราะห์ได้ ในการศึกษาที่เน้นไปที่เซลล์มะเร็งลำไส้ใหญ่ นักวิจัยสามารถระบุรูปแบบการแสดงออกของยีน (gene expression patterns) ที่สัมพันธ์อย่างชัดเจนกับความสามารถของเซลล์มะเร็งในการเคลื่อนที่และแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น

ศาสตราจารย์ Ariel Ruiz i Altaba หัวหน้าทีมวิจัย อธิบายว่า มะเร็งควรถูกมองว่าเป็นกระบวนการพัฒนาที่ผิดเพี้ยนมากกว่าจะเป็นเพียงการเติบโตแบบไร้ระเบียบของเซลล์ โดยการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมและเอพิเจเนติกส์อาจกระตุ้นโปรแกรมชีวภาพที่ปกติจะหยุดทำงานหลังช่วงพัฒนาการระยะแรกของร่างกาย

เพื่อไขคำตอบว่าเหตุใดเซลล์มะเร็งบางส่วนจึงแพร่กระจายขณะที่บางส่วนยังคงอยู่เฉพาะที่ นักวิจัยได้ทำการแยก โคลนและเพาะเลี้ยงเซลล์มะเร็งในห้องปฏิบัติการก่อนทดสอบความสามารถในการเคลื่อนที่และการก่อให้เกิดการแพร่กระจายในทั้งระบบทดลองและสัตว์ทดลอง ผลการวิเคราะห์ยีนหลายร้อยชนิดจากเซลล์มะเร็งกว่า 30 โคลน พบว่าศักยภาพในการแพร่กระจายไม่ได้ขึ้นอยู่กับเซลล์เดี่ยว แต่เป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ของกลุ่มเซลล์มะเร็งที่มีความเกี่ยวข้องกัน

จากข้อมูลดังกล่าว ทีมวิจัยได้พัฒนาเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ชื่อ MangroveGS (Mangrove Gene Signatures) ซึ่งสามารถประมวลผลลายเซ็นทางพันธุกรรมจำนวนมากเพื่อคาดการณ์ความเสี่ยงของการแพร่กระจายและการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้อย่างแม่นยำเกือบ 80% และยังสามารถประยุกต์ใช้กับมะเร็งชนิดอื่น เช่น มะเร็งกระเพาะอาหาร ปอด และเต้านม เทคโนโลยีนี้สามารถนำไปใช้กับตัวอย่างเนื้องอกจริงในโรงพยาบาล โดยวิเคราะห์ RNA ของเซลล์และสร้าง “คะแนนความเสี่ยงการแพร่กระจาย” เพื่อช่วยแพทย์ในการตัดสินใจรักษา

นักวิจัยระบุว่า MangroveGS จะช่วยลดการรักษาเกินจำเป็นในผู้ป่วยความเสี่ยงต่ำ ลดผลข้างเคียงและค่าใช้จ่าย ขณะเดียวกันเพิ่มความเข้มข้นในการดูแลผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงสูง อีกทั้งยังช่วยคัดเลือกผู้เข้าร่วมการทดลองทางคลินิกได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ความก้าวหน้านี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญสู่ “การแพทย์แม่นยำ” (precision medicine) ที่มุ่งปรับการรักษาให้เหมาะสมกับลักษณะเฉพาะของผู้ป่วยแต่ละรายอย่างแท้จริง

 

ข้อมูลจาก : https://www.biotecnika.org/2026/03/ai-model-predicts-cancer-spread-accuracy/