“แรงสั่นสะเทือน” ที่สัมผัสได้จากเหตุแผ่นดินไหว ไม่อาจใช้เป็น “เหตุผลหลัก” ในการตัดสินใจ “ยุติ” ใช้อาคาร แต่ควรมี “ข้อมูลการประเมินโครงสร้าง” ตามมาตรฐานทางวิศวกรรมศาสตร์พิจารณาร่วมด้วย

“เทคโนโลยี SHM - Structural Health Monitoring” จึงจำเป็นสำหรับการตรวจประเมินสภาพอาคารหลังเกิดเหตุแผ่นดินไหว ซึ่งมหาวิทยาลัยมหิดล โดยภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ นำมาประยุกต์ใช้ในการตรวจวัดการสั่นสะเทือนและการตอบสนองของโครงสร้างอาคารผ่านอุปกรณ์ตรวจจับแรงสั่นสะเทือนแผ่นดินไหวสำหรับวิศวกรโครงสร้าง (Seismic Sensor)

รองศาสตราจารย์ ดร.ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์ หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้กล่าวถึงกระบวนการทำงานของอุปกรณ์ตรวจจับแรงสั่นสะเทือนแผ่นดินไหวสำหรับวิศวกรโครงสร้าง (Seismic Sensor) ที่ทางภาควิชาฯ พัฒนาขึ้น ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงการตรวจวัด “แรงสั่นสะเทือน” จากเหตุแผ่นดินไหว แต่ยังสามารถใช้ขยายผลสู่ “การติดตามการตอบสนองของโครงสร้างอาคาร” ทั้งขณะเกิด และหลังเกิดเหตุแผ่นดินไหวเพื่อใช้ในการประมวลผลต่อไปได้อีกด้วย

ซึ่งจากการใช้งานที่ผ่านมา ได้มีการประเมินกับอาคารที่มีความแออัดพลุกพล่าน นอกจากอาคารสูง ได้แก่ สถานพยาบาล อาคารที่เป็นศูนย์กลางประชาชน และอาคารขององค์กรที่ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งต้องอาศัยข้อมูลที่ทันต่อเหตุการณ์ และถูกต้องแม่นยำเพื่อการวางแผนดำเนินการอพยพขณะเกิดเหตุแผ่นดินไหว

อย่างไรก็ดี เมื่อเกิดเหตุแผ่นดินไหว อาจไม่จำเป็นต้องอพยพ หรือยุติใช้อาคารในขณะที่เกิดเหตุ โดยทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยแวดล้อมที่จะต้องนำมาประเมินร่วมกับรายการตรวจสอบตามมาตรฐาน อาทิ องค์ประกอบโครงสร้าง จุดที่ตั้ง ลักษณะของพื้นดินที่ตั้ง ตลอดจนแรงสั่นไหว

เพื่อสวัสดิภาพของประชาชน นวัตกรรมที่ทีมวิจัยสร้างขึ้น มุ่งพัฒนาเพื่อการแก้ไขปัญหาที่เกิดได้จริง ด้วยอุปกรณ์ตรวจจับแรงสั่นสะเทือนแผ่นดินไหวสำหรับวิศวกรโครงสร้าง (Seismic Sensor) ที่ไม่เพียงรับ-ส่งข้อมูล ติดตามการตอบสนองของอาคาร ยังสามารถใช้รองรับการตรวจประเมินโครงสร้าง เพื่อให้ได้ผลการตรวจสอบที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

และเพื่อให้เกิดความยั่งยืน ที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยมหิดลได้มีส่วนสนับสนุนในการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของระบบโครงสร้างอาคาร ผ่านกระบวนการพิจารณาของ “คณะอนุกรรมการปรับปรุงร่างมาตรฐาน กรมโยธาธิการและผังเมือง กระทรวงมหาดไทย”

ซึ่งเมื่อได้รับการประกาศเป็น “พระราชบัญญัติ” จะทำให้การประเมินความปลอดภัยของโครงสร้างอาคารเป็นไปอย่างมีระบบและได้มาตรฐานที่จะมีผลบังคับใช้ได้ต่อไปในอนาคต ภายใต้องค์ความรู้ที่บูรณาการระหว่างวิศวกรรมแผ่นดินไหว เทคโนโลยีตรวจจับ และการประเมินโครงสร้างอาคาร ให้พร้อมตั้งรับเหตุแผ่นดินไหวในอนาคต

มหาวิทยาลัยมหิดลพร้อมมุ่งสู่ “Real World Impact” ที่ท้าทาย เพื่อเปิดโลกงานวิจัยและนวัตกรรม จากห้องปฏิบัติการสู่การประยุกต์ใช้เพื่อประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติ ด้วยความปลอดภัยภายใต้โครงสร้างพื้นฐานที่มั่นคง

ติดตามข่าวสารที่น่าสนใจจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ที่ https://.mahidol.ac.th

Cr: ภาพและแบนเนอร์จาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

สัมภาษณ์ และเขียนข่าวโดย ฐิตินวตาร ดิถีการุณ นักประชาสัมพันธ์ (ชำนาญการ) โครงการงานประชาสัมพันธ์ภายใน / พันธกิจพิเศษ งานสื่อสารองค์กร กองบริหารงานทั่วไป สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล โทร. 0-2849-6208