ร่วมสนับสนุนสถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ และเครือข่ายโรงพยาบาลด้านโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึงการดูแลที่ได้มาตรฐาน รวดเร็ว และต่อเนื่อง

บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด ร่วมสนับสนุนกรมการแพทย์ โดยสถาบันประสาทวิทยา ในการจัดพิธีการมอบโล่และใบรับรองแก่โรงพยาบาลที่ผ่านการรับรองคุณภาพด้านการจัดตั้งหอผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke Unit) และศูนย์โรคหลอดเลือดสมองมาตรฐานกระทรวงสาธารณสุข (Standard Stroke Center Certification: SSCC) ตลอดจนโรงพยาบาลที่ได้รับรางวัล WSO ANGELs Awards และ Thailand ANGELs Awards สะท้อนความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการยกระดับระบบดูแลผู้ป่วย ตั้งแต่การป้องกันและการส่งต่อ ไปจนถึงการรักษา การฟื้นฟู และการป้องกันการเกิดโรคซ้ำ
โรคหลอดเลือดสมอง หรือสโตรก (Stroke) ยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศไทย ข้อมูลจากระบบ Health Data Center (HDC) ของกระทรวงสาธารณสุข ปี 2567 ระบุว่า ประเทศไทยมีผู้ป่วยสะสม 358,062 ราย และผู้เสียชีวิต 39,086 ราย หรือเฉลี่ยมากกว่า 100 รายต่อวัน อีกทั้งยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรของคนไทยสูงเป็นอันดับ 2 รองจากโรคมะเร็ง¹ ขณะที่สังคมสูงวัยและโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหัวใจ และภาวะไขมันในเลือดสูง ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรค

นายแพทย์ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า “จำนวนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามการเข้าสู่สังคมสูงวัยและปัจจัยเสี่ยงจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง แม้ประเทศไทยจะพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยมาอย่างต่อเนื่อง แต่เป้าหมายของเราไม่ได้หยุดอยู่เพียงการลดอัตราการเสียชีวิต ผู้ป่วยที่รอดชีวิตควรได้รับการฟื้นฟูอย่างเหมาะสมและมีโอกาสกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดี”

“การดูแลจึงต้องเชื่อมโยงกันตั้งแต่การสร้างความเข้าใจเรื่องปัจจัยเสี่ยงและอาการเตือน การเข้าถึงระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินและการส่งต่ออย่างรวดเร็ว ไปจนถึงความพร้อมของโรงพยาบาล ทั้งด้านบุคลากร กระบวนการรักษา และการฟื้นฟู สิ่งสำคัญต่อจากนี้คือการพัฒนาระบบทุกส่วนให้ทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมลดช่องว่างในการเข้าถึงบริการระหว่างพื้นที่ เพื่อให้ประชาชนได้รับการดูแลที่มีคุณภาพไม่ว่าจะอาศัยอยู่ที่ใด”

ยกระดับมาตรฐาน เชื่อมเครือข่ายการดูแลทั่วประเทศ
การรับรองคุณภาพด้านการจัดตั้งหอผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke Unit) และศูนย์โรคหลอดเลือดสมองมาตรฐานกระทรวงสาธารณสุข (SSCC) ช่วยยกระดับบุคลากร กระบวนการดูแล การติดตามคุณภาพ และระบบส่งต่อ เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง2, 3 โดยในช่วงปี พ.ศ. 2562–2566 ประเทศไทยมีจำนวนสถานพยาบาลที่ได้รับรางวัล WSO ANGELs Awards มากเป็นอันดับ 1 ของโลก4 สะท้อนศักยภาพของบุคลากรและความเข้มแข็งของเครือข่ายโรงพยาบาลทั่วประเทศ

อย่างไรก็ตาม ระบบที่มีมาตรฐานจะเกิดประโยชน์สูงสุดเมื่อผู้ป่วยเข้าสู่การรักษาโดยไม่รอช้า เนื่องจากโรคหลอดเลือดสมองเป็นภาวะฉุกเฉินและความเสียหายของเนื้อสมองอาจเพิ่มขึ้นตามเวลาที่ผ่านไป สอดคล้องกับแนวคิด “Time is Brain” ที่ย้ำว่าทุกนาทีมีความสำคัญต่อผลลัพธ์การรักษา5

นายแพทย์เอนก กนกศิลป์ ผู้อำนวยการสถาบันประสาทวิทยา กล่าวว่า “เมื่อผู้ป่วยเริ่มมีอาการของโรคหลอดเลือดสมอง เข็มนาฬิกาก็เริ่มเดินทันที สัญญาณเตือนที่ควรสังเกต ได้แก่ ใบหน้าหรือมุมปากตก แขนหรือขาอ่อนแรง การทรงตัวหรือการมองเห็นผิดปกติ และการพูดไม่ชัด หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบโทรสายด่วน 1669 และนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาโดยไม่รอดูอาการ เพราะการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็วจะช่วยลดความเสี่ยงต่อความพิการและการเสียชีวิต ตลอดจนเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัวของผู้ป่วย”
ประชาชนสามารถจดจำสัญญาณเตือนตามหลัก B.E.F.A.S.T. ได้แก่6
• B – Balance: การทรงตัว วิงเวียน หรือเดินเซอย่างเฉียบพลัน
• E – Eye: มองไม่เห็นหรือมองเห็นภาพซ้อนอย่างเฉียบพลัน
• F – Face: ปากเบี้ยว หน้าเบี่ยว หรือมุมปากตกเฉียบพลัน
• A – Arms: แขนหรือขาอ่อนแรง หรือชาครึ่งซีก
• S – Speech: พูดไม่ชัด พูดลำบาก หรือพูดไม่ออก
• T – Time: หากมีอาการให้รีบโทรสายด่วน 1669 และนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาโดยเร็ว
นอกจากการรู้จักอาการเตือนแล้ว การป้องกันยังเป็นอีกหัวใจสำคัญในการลดความสูญเสีย ประชาชนควรควบคุมความดันโลหิต ระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดอาหารหวาน มัน และเค็ม ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ งดสูบบุหรี่ จำกัดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และตรวจสุขภาพเป็นประจำ ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรพบแพทย์และรับการรักษาอย่างต่อเนื่องโดยไม่หยุดหรือปรับยาเอง7

ความร่วมมือเพื่อขับเคลื่อนคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
นายริคาร์เต้ ริเวร่า ผู้จัดการทั่วไป และหัวหน้าธุรกิจเภสัชภัณฑ์สำหรับมนุษย์ บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด กล่าวว่า “สำหรับโรคหลอดเลือดสมอง ทุกนาทีมีความหมายต่อชีวิตของผู้ป่วย สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบการรักษาให้เร็ว แต่คือการทำให้ทุกขั้นตอน ตั้งแต่การประเมิน การส่งต่อ ไปจนถึงการรักษา มีความพร้อมและได้มาตรฐาน Angels Initiative จึงมุ่งสนับสนุนบุคลากรทางการแพทย์และโรงพยาบาลด้วยองค์ความรู้ เครื่องมือ และแนวทางพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง เพื่อเสริมศักยภาพการดูแลผู้ป่วย และเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่เหมาะสมอย่างทันท่วงที”
การรับรองมาตรฐานและรางวัลที่มอบให้แก่โรงพยาบาลในครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการยกย่องความสำเร็จ แต่ยังเป็นแรงขับเคลื่อนให้โรงพยาบาลและเครือข่ายบริการเดินหน้าพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการสร้างความตระหนักให้ประชาชนรู้จักปัจจัยเสี่ยง สังเกตอาการเตือน และนำผู้ป่วยเข้าสู่ระบบโดยเร็ว เพราะเมื่อเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ทุกนาทีคือโอกาสที่อาจเปลี่ยนผลลัพธ์ของผู้ป่วยและครอบครัวได้